Hẻm Nhỏ Mallorca
Mơ Gió Ca – Mallorca, Tây Ban Nha
Cư dân từ Trung và Bắc Âu rất ưa chuộng vùng đảo của Tây Ban Nha để trốn lạnh. Theo thống kê (trước đại dịch Covid -19), chỉ riêng số du khách từ Đức hằng năm đến đảo Mallorca bằng dân số thủ đô Berlin (3,6 triệu người).
Mallorca là đảo lớn nhất trong quần đảo Baleares Địa Trung Hải thuộc Tây Ban Nha. Baleares xuất xứ từ tiếng Hy Lạp cổ βάλλειν bállein, có nghĩa là ném, phóng. Cách Vương Cung Thánh Đường Palma Cathedral vài phút đi bộ, có hình tượng Người Ném Dây (Es Foner/ the Slinger). Chuyện về những người đầu tiên sống ở đảo khoảng thế kỷ 1500 trước công nguyên. Những chiến binh hào hùng, ném dây, bảo vệ cư dân trên đảo thoát khỏi các cuộc tấn công của quân đội và hải tặc.
Tượng Es Foner (the Slinger), người ném dây
Níu kéo mùa hè
Trước đây, tôi biết Mallorca phiên phiến qua hình ảnh vài bãi biển và những quán xá với nhạc xập xình, kiểu ăn chơi không mấy thanh lịch, đài các. Năm nọ, khi mùa thu đang từng bước đúng hẹn trở về đất trời nơi tôi ở, tôi đi Mallorca níu kéo mùa hè. Mallorca có nhiều bãi biển tươi đẹp. Ví dụ như bãi biển Formentor, được xem là một trong những bãi biển đẹp nhất đảo. Tôi chọn bãi biển Lãng Mạn (Playa Romántica), vì tự nhiên có cảm tình với cái tên, mặc dầu bãi biển không có mặt trong bảng xếp hạng. Nhìn những hình ảnh đẹp trong tập quảng cáo, tôi nghĩ, các công ty du lịch chuyên vẽ vời tối đa. Bởi thế, tôi chuẩn bị tinh thần “rút căn”, để khỏi thất vọng. Thế mà, khi đến nơi, đứng trên sườn đồi ngắm làn nước trong xanh như ngọc của bãi biển, tôi phải xuýt xoa, phong cảnh đẹp vượt xa những tấm hình. Từ bờ bên này, nhìn xuyên qua những cây dương liễu, ngó xuống biển thấy nước trong vắt. Vịnh kín gió, sóng gợn lăn tăn. Bờ bên kia, những bụi cây xanh dựa lưng trên ghềnh đá trắng xám. Không khí thật êm đềm, thanh nhàn. Đó đây vài du khách nhẩn nha đi dạo, hoặc nhẹ nhàng bơi lội trong làn nước mát rượi. Nắng rực rỡ. Trời xanh ngắt, không một gợn mây. Cảm giác thư thái, phấn chấn yêu đời, hồn tôi rộn rã lời ca tiếng nhạc: và đời còn mùa hạ tươi vui, và lòng còn nhiều điều muốn nói*…
Bãi biển Lãng Mạn (Play Romántica)
Điểm dừng chân kế tiếp là khu quan sát, Mirador Es Colomer, một mỏm đá cao hơn mặt nước biển 200m,trên bán đảo Cap de Formentor hướng Tây Bắc của Mallorca. Đây là một trong những địa điểm nổi tiếng, được ưa chuộng nhất trên đảo. Đứng đấy du khách có thể ngắm phong cảnh tuyệt vời của bờ biển phía Bắc.
Nơi đây có tượng đài Antonio Parietti Coll, một kỹ sư dân Mallorca, người đã thiết kế hoặc cải tạo hầu hết đường sá của đảo từ đầu thế kỷ 20. Những ngày qua, đoàn du khách có những giây phút hồi hộp, gay cấn, những phen nghẹt thở, khi bác tài xế, một tay lái lụa cừ khôi, chạy xe trên những con đường bên núi, bên biển ngoằn ngoèo, hiểm trở. Đứng chụp hình bên tượng đài người “cha đẻ” của những con đường ngoạn mục, tôi phải giữ chặt khăn, áo, túi xách kẻo không, phải ca cẩm tình tình là gió bay. Thảo nào, người dân địa phương gọi nơi đây là điểm gặp gỡ của những luồng gió trên đảo.
Tượng đài Antonio Parietti Coll
Động Rồng, động thạch nhũ với chiều dài khoảng 1200 mét, sâu khoảng 25 mét, là một trong những địa điểm thu hút du khách nhiều nhất của đảo Mallorca. Khoảng 3000 năm trước, dân địa phương của đảo đã biết đến Động Rồng. Theo truyền thuyết cổ, những tên hải tặc đã giấu kho báu trong động và giao cho con rồng canh giữ. Từ 1922 Động Rồng bắt đầu được khai thác chuẩn bị cho du lịch. Đến 1936 Động Rồng chính thức mở cổng cho du khách. Trong động Rồng có nhiều hồ. Hồ Martel, dài khoảng 170 mét, rộng khoảng 40 mét với độ sâu từ 4 mét đến 12 mét, là hồ nằm dưới lòng đất lớn nhất Âu châu. Bên bờ hồ Martel có khán phòng với hơn 1.000 chỗ ngồi cho du khách thưởng thức buổi hòa nhạc tứ tấu trên ghe. Ban tổ chức yêu cầu mọi người tuyệt đối giữ yên lặng và không chụp hình. Du khách nhanh chóng vào chỗ ngồi. Trong chốc lát, cả động tối đen, im phăng phắc. Từ một phía hồ, có ánh sáng của ba chiếc ghe chầm chậm nối đuôi nhau xuất hiện. Ghe đầu dẫn đường, ghe giữa lớn nhất, chở ban nhạc, các ông lái đò, tay chèo rất thiện nghệ, ghe lướt nhẹ, không hề nghe tiếng mái chèo đập nước. Ban tứ tấu Quartett, gồm 2 vĩ cầm, 1 đại hồ cầm và 1 phong cầm, chơi vài tiểu đoạn trong tác phẩm của F. Chopin và J. Offenbach. Chỉ còn tiếng nhạc du dương trong không gian huyền ảo. Ai nấy tưởng như ghìm hơi thở, ngại khuấy động không khí lung linh. Ghe chở ban nhạc từ từ khuất bóng, không gian chìm đắm trong dư âm của tiếng đàn. Đèn sáng trở lại. Du khách có thể xuống đi ghe một đoạn ngắn. Mường tượng độ sâu của hồ, những người không biết bơi có lẽ lạnh cẳng. Nhưng ai nấy vẫn hớn hở bước xuống ghe, bởi, bỏ lỡ vài phút cảm giác phiêu lưu mạo hiểm thú vị thế này thì tiếc lắm.
Sau này, nghe ca sĩ Mai Hương và ca sĩ Thái Hiền hát bài Xuôi Giòng Nước Chảy (Barcarolle from The Tales of Hoffmann) tôi lại nhớ đến buổi hòa nhạc đặc biệt trong Động Rồng.
Valldemossa, George Sand, Frédéric Chopin
Valldemossa ở phía Tây Bắc đảo, là một trong những làng miền núi đẹp nhất của Mallorca. Khoảng hai ngàn dân sống thân thiết bên nhau trong những ngôi nhà bằng đá, mái ngói đỏ kiến trúc truyền thống san sát trên những con đường hẹp giữa chập chùng đồi núi, cây cỏ xanh tươi của làng. Không hẳn nếp sống yên bình của làng thu hút bước chân du khách. Mà có lẽ nhờ nhạc sĩ Frédéric Chopin và nữ văn sĩ George Sand từng đến ở đấy. Thuở ấy, khi ông Chopin gặp bà Sand, bà đã nổi danh. Trong mắt của người trên đảo thời bấy giờ, ông Chopin xanh xao yếu đuối, bà Sand đầy nam tính, cứng cỏi. Những điều chúng tôi nghe từ người dân Mallorca kể hơi khác hơn những điều tìm thấy đó đây trên liên mạng. Bà Sand và hai người con cùng ông Chopin rời Paris vào năm 1838/1839, tìm nơi không khí trong lành để dưỡng sức cũng như chốn yên tĩnh để toàn tâm, toàn ý dành trọn thì giờ cho sáng tác. Họ đến Mallorca không bằng thuyền chở hành khách mà đi trong chuyến tàu hơi nước, chở hàng hóa và gia súc đến đảo. Chuyến đi đầy bão táp. Ông Chopin vốn không được khỏe, nay lại càng ốm yếu thêm. Họ mướn nhà trong làng. Nhưng không lâu sau, họ bị đuổi ra khỏi nhà, vì chủ nhà nghi ông Chopin mắc bệnh lao phổi. Họ tìm đến ngụ trong tu viện Cartuja de Valldemossa. Mặc dầu bệnh nặng, ông Chopin vẫn tiếp tục sáng tác nhạc. Trong thời gian này, ông Chopin sáng tác “Prelude in Des-Dur, Op. 28, Nr. 15”, một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, còn có tên phổ biến là Raindrop-Prelude. “Hạt Mưa” do bà Sand ghép thêm vào tựa của Prelude, khi bà liên tưởng tiếng mưa trên mái ngói của tu viện. Người dân Mallorca không dành chút mỹ cảm cho bà Sand. So với thời ấy, bà quá tân thời, quá nổi loạn, quá Paris. Bà không đi nhà thờ, bà mặc quần như đàn ông, trong khi những phụ nữ nơi đây mặc các áo đầm cổ truyền. Hơn nữa, bà lại hút xì gà. Điều làm cho phụ nữ địa phương khó chịu nhất là hai ông bà sống với nhau không có hôn thú. Người dân Mallorca chỉ mong ông bà đi cho khuất mắt. Trong mắt bà Sand, thiên nhiên hoang dã trên đảo mang đến cho bà những cảm hứng phong phú. Nhưng sự xa lánh, ác cảm của người dân đối với bà làm cho cuộc sống của bà nặng nề, bức bối. Mùa đông ở đảo mưa lạnh ẩm ướt làm sức khỏe ông Chopin tồi tệ hơn. Họ đành rời đảo. Trong cuốn sách Một Mùa Đông ở Mallorca (Un Hiver à Majorque) bà viết những lời cay cú về người dân ở đây. Bà gọi đây là hải đảo của loài khỉ.
Chúng tôi tìm đến tu viện, muốn xem nơi nhạc sĩ và nữ văn sĩ đã trải qua một mùa đông để đời. Ở góc công viên chúng tôi thấy một quầy có các tranh vẽ màu nước, bưu thiếp, các món quà kỷ niệm nho nhỏ. Bên quầy hàng, một người đang bên giá vẽ với cọ và hộp màu. Thấy chúng tôi đến, ông dừng tay, vui vẻ: “Tất cả các hình vẽ trên những món quà trong quầy này do chính tôi vẽ đấy.” Tôi chọn hai miếng bìa làm dấu đọc sách: một với hình Frédéric Chopin, một với hình George Sand. Chúng tôi chăm chú xem tranh, bưu thiếp với những hình vẽ thật mỹ thuật. Ông nói tiếp: “Nếu quý vị có thì giờ, tôi sẽ kể cho nghe về chuyện Chopin đến đây, ở đây như thế nào. Chopin có bệnh, người ta nghi ông ta lao phổi. Nhưng không, ông ta chỉ bệnh bình thường mà thôi.” Tiếng nhạc những Preludes của Chopin dặt dìu từ máy hát sau quầy. Thật là một tình cờ lý thú. Chưa tới nửa tiếng đồng hồ, giữa công viên ở Mallorca, chị em tôi gặp một người bán quà lưu niệm, được nghe câu chuyện ngày xưa của một nhạc sĩ và một văn sĩ. Chúng tôi được nghe câu chuyện ngày nay của một người “lẽ ra trở thành họa sĩ”. Ông ta thích vẽ từ bé, nhưng lớn lên, không vào trường hội họa, mà học và hành nghề kiến trúc. Nhưng ông vẫn tiếp tục vẽ. Giờ đây về hưu, ông vẽ tranh, làm những sản phẩm, quà lưu niệm, cho khách đến viếng làng, để thấy chút dấu vết của đôi tình nhân nổi tiếng một thời. Câu chuyện lẽ ra còn dài. Nhưng chúng tôi phải trở về nơi hẹn gặp của nhóm du lịch. Chúng tôi cám ơn và chào từ giã trong lưu luyến. Ông nói vội: “Cô chờ một chút.” Ông lấy tấm hình Chopin, có nam châm đàng sau, món quà lưu niệm ưa chuộng. Ông bảo: “Hình này tôi vẽ Chopin dựa theo tranh Chopin của họa sĩ Eugène Delacroix. Tôi tặng cô món quà này, vì tôi nghĩ cô thích nó.” Thật bất ngờ. Tôi reo lên mừng rỡ: “Vâng, vâng, thưa ông, chắc chắn tôi rất thích món quà đặc biệt này.”
Quầy quà lưu niệm trong công viên ở Valdemossa
Công ty du lịch quảng cáo rằng, Mallorca có phong cảnh đẹp, có lịch sử, có văn hóa. Ngoài ra, đây còn là thiên đường của người sành ăn. Giữa những chuyến du ngoạn ngắm tu viện, xem phong cảnh, du khách đủ thì giờ thưởng thức những món đặc sản của đảo. Chúng tôi được thưởng thức Ensaïmada de Mallorca, loại bánh bột có rắc đường mịn bên trên. Ở một cửa hàng bán đặc sản, du khách được ăn Sobrasada, một loại xúc xích cay, với bánh mì, và uống Hierbas, một loại rượu làm bằng thảo dược. Cửa hàng vui vẻ mời du khách ăn, uống thử, không ép uổng gì ai. Thế mà thử xong, ai nấy ra khỏi cửa hàng cũng lủ khủ túi xách, rộn ràng mang chút không khí Mallorca về làm quà cho người nhà.
Tiệm bán đặc sản của Mallorca
Chợ phiên hàng tuần Sineu thật nhộn nhịp. Các quầy bán hàng ăn vặt rất hấp dẫn, những món ăn làm lại chỗ thật bắt mắt. Tiếng rao hàng Keke, keke, lecker, lecker nghe thật vui tai... Rau trái, hoa quả, thịt cá, gia vị… phong phú, tha hồ chọn lựa. Các mặt hàng mỹ nghệ thủ công đa dạng: đồ gốm, đồ đất nung, đồ da, hàng thêu… Khu bán thú vật cũng đặc biệt, trẻ em thích thú ngắm những con vịt, gà, thỏ, cừu con… trong những lồng lưới nho nhỏ.
Trong đoàn du khách, có ba mẹ con, bà cụ 84 tuổi, hai người con gái ngoài 50. Bà cụ, tuy chống gậy, nhưng ai đến đâu, cụ vẫn theo đấy. Khi leo những bậc cầu thang lên cao, có người trong nhóm tỏ vẻ sốt ruột, ngại bà cụ đi chậm sẽ làm đoàn không đủ thời gian để thăm thú mọi nơi như chương trình. Chúng tôi cùng hai người con gái đứng chờ bà cụ. Tôi vui vẻ: “Kein Problem. Keine Eile. Wir sind im Urlaub. Không sao, mình đang du lịch mà, gấp gáp gì đâu.” Nhất tiễn song điêu. Đi chậm, chờ bà cụ, tôi có thể nhẩn nha ngắm và kịp chụp hình những ngôi nhà be bé, với hoa lá xinh xắn, những con hẻm nhỏ tạo cảm giác thân thiện. Nhờ chút thiện ý, ba mẹ con bà cụ dành thật nhiều mỹ cảm cho chúng tôi. Họ hỏi đủ thứ chuyện, trầm trồ, người Việt Nam hội nhập rất giỏi vào xã hội Đức, người Việt đứng rất cao trên thang điểm được yêu mến (Beliebtheitsskala). Buổi trưa khi chúng tôi đang thong dong dạo phố chính, cô con gái từ nhà hàng chạy ra ngoắc ngoắc: “Vào đây, vào đây. Ở đây ăn uống ngon lắm.” Sau đó, tự nhiên vợ chồng tôi cùng người chị và ba mẹ con bà cụ thành nhóm nhỏ cặp kè nhau đi chơi cho đến ngày về.
Dưới Cờ Mallorca
Cờ vàng sọc đỏ
Đảo Mallorca là một phần của vùng tự trị Baleares, Tây Ban Nha. Lá cờ của Mallorca có bốn sọc đỏ trên nền vàng, với một dải màu tím ở góc trên bên trái, trên đó có hình một lâu đài màu trắng. Lá cờ là biểu tượng của đảo Mallorca và thường được trưng bày trong các lễ hội và sự kiện.
Đón chuyến tàu chạy vòng vòng ven biển ngắm cảnh dọc bờ Đông của đảo Mallorca. Trời, mây, nước, phong cảnh dọc bờ biển đẹp như tranh vẽ, nhưng lá cờ của Mallorca treo trên đầu tàu hấp dẫn tôi hơn. Tôi hớn hở tìm chỗ đứng để chụp hình với cờ vàng sọc đỏ. Đem hình khoe bạn bè, “nổ” rằng, người ta treo cờ để tiếp đón khách Việt Nam. Một nhỏ bạn tinh mắt, trề môi: “Dư một sọc rồi nghen mậy.” Bị lật tẩy, tôi lỏn lẻn cười trừ: “Ừa, ừa, biết chớ. Nhưng muốn tưởng tượng một chút để mơ, để mộng, để nhớ màu cờ.” Thế mà, một anh bạn, có lẽ nhẹ dạ, cả tin và quên mang kính “lão”, thấy hình hay hay, tưởng thiệt, phóng bút viết bài thơ tặng. Con Thúy bây giờ trông ngộ quá/ Thời gian, không để dấu vết nào/ Mây xanh, mây trắng trên đầu gió/ Nét thanh tân, lồng lộng trời cao. /Con Thúy bây giờ trông rất xinh, /Trên môi luôn tươi tắn nụ cười / “Bông Hoa Trên Phím” hương còn đọng/ “Nhớ Tiếng À Ơi”, của một thời. (Trần Thảo)
Anh bạn còn chu đáo nhắc đến tựa hai tập truyện ngắn của Hoàng Quân nữa chớ. Làm tôi vui phơi phới. Đám bạn cười rân ran, xúm lại chọc quê anh bạn, cấp cho anh tấm bằng “nịnh tặc”. Anh bạn tủm tỉm dễ dãi, lâu lâu tặng cho mấy cô em được vài nụ cười cũng như thang thuốc bổ cho mấy “lão bà bà” hồi xuân.
Nhắc đến chữ Mallorca, tai tôi tự động “chuyển ngữ” thành Mơ Gió Ca, nghe êm êm làm sao. Lần đầu tôi đến Mallorca cuối thu để trốn lạnh của nước Đức. Lần sau, tôi đến Mallorca vào mùa hè, trong chuyến du lịch tận hưởng “Das Best von Mallorca, Những cái nhất của Mallorca: thiên nhiên, lịch sử, câu chuyện văn chương.” Tôi được biết, khoảng tháng 2, Mallorca trở thành nàng xuân kiều diễm, đảo trắng xóa ngút ngàn với hơn 6 triệu cây hoa hạt hạnh nhân tỏa hương thơm ngọt ngào, còn được gọi là tuyết Mallorca. Tưởng tượng, một ngày rất gần, trong ánh xuân tràn lan mênh mông của Địa Trung Hải, tôi thì thầm: “Chào Mallorca, chào Mơ Gió Ca. Rất vui được gặp lại Mơ Gió Ca…”
Hoàng Quân
* Vào Hạ, nhạc Lê Hựu Hà
