hình Pixabay.com
Hồi còn ở quê nhà, bất chợt đọc được đâu đó, mấy câu thơ:
“Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về...”
Nhìn ra ngoài cổng, thấy từng tốp học sinh đạp xe ngang qua. Một chút nao nao: “Ôi! Mùa thu đã về!”. Không có hương ổi, vì nhà ở phố? Cũng không có “sương chùng chình”, chỉ là những tà áo dài trắng của các cô nữ sinh, bay bay. Cũng đủ để lòng đánh thức mùa thu của những tháng năm còn đi học...
Mùa thu ở Việt Nam nói chung, và ở miền Nam nói riêng bắt đầu vào tiết “Lập Thu”, tức khoảng vào ngày 7, 8 tháng 8 Dương lịch và chấm dứt vào tiết “ Đông Chí” khoảng đầu tháng 12 Dương lịch. Nhiều năm quen sống ở Sài Gòn, quen với mùa thu “phương Nam” chỉ có nắng và gió, khác xa với mùa thu miền Trung, miền Bắc, gió thì hiu hiu lạnh, có lúc mưa rả rích sụt sùi. Lá vàng rơi rụng nhiều, dễ biến thành cái màu “quan san” như hai câu thơ Kiều của cụ Nguyễn Du:
“Người lên ngựa, kẻ chia bào
Rừng phong thu đã nhuộm màu quan san!”
Dễ khiến lòng người đa sầu, đa cảm, thổn thức và bịn rịn...
Mùa thu phương Nam, mùa thu Sài Gòn, cây lá mới vừa loe hoe vàng, như cái màu phai phai... nhớ. Những trưa giảng đường nóng nực, rủ nhau tìm một quán cà phê, ngồi thả hồn theo khói thuốc, tai mơ màng nghe Thái Thanh hát bài “Mùa Thu Paris” thơ Cung Trầm Tưởng, Phạm Duy phổ nhạc, mà mơ một chân trời... xa lắc, xa lơ:
“Mùa thu Paris
Trời buốt ra đi
Hẹn em quán nhỏ
Rưng rưng rượu đỏ tràn ly”
... và rồi: “Mùa thu đêm mưa/ Phố cũ hè xưa/ Công trường lá đổ/ Ngóng em, kiên khổ phút, giờ!”.
Mùa thu Sài Gòn, cũng là “Người em gác trọ” song nghiêng nghiêng bên cửa sổ là cây sao già, vô tư thả những bông hoa sao xoay tít trong chiều, không là “ Tràn dâng đôi mi” những vu vơ, mơ và mộng lá vàng...
*
Tháng 10 năm 2016, giấc mơ thuở xa lơ, xa lắc đã trở thành sự thật, tôi không đến ga Lyon “đèn vàng” mà đến một sân bay ở Connecticut nước Mỹ, thuộc thị trấn Windsor Locks, cách thành phố Hartford khoảng 25 km vào một mùa thu “lá vàng” rực rỡ. Các con cháu ra đón tại sân bay. Gia đình đoàn tụ, cười nói vui vẻ.
Chúng tôi lên xe, hướng về thành phố Springfield, một thành phố lớn thứ ba của tiểu bang Massachusetts, Hoa Kỳ. Hoa kỳ đang vào mùa thu, bởi mùa thu ở nước Mỹ khác với Việt Nam, lại bắt đầu từ tiết “Thu phân”, tức khoảng từ ngày 21 đến 23 tháng 9 Dương lịch và kết thúc vào khoảng tháng 11, cho nên dọc theo hai bên đường xe chạy là những hàng cây tuyền một sắc lá vàng đến nao lòng. Cái màu vàng “Quan san” chỉ có ở những vùng thuộc khí hậu ôn đới, dưới ánh nắng chiều tà lại càng rực rỡ, kỳ vĩ đến mê hoặc. Trong mơ màng, tôi như chạm vào cái màu vàng huyền bí của bức tranh “Mùa thu vàng” của danh họa Levitan vẽ cách đây hơn một thế kỷ...
Cái màu vàng mê đắm, tiếp nối cái màu đỏ của lá phong xen kẽ, những mảng lá màu nâu của những loài cây chưa biết tên, huyễn hoặc, bồng bềnh. Bỗng thoáng gợn buồn, bởi cây đang vắt kiệt hết nhựa mình để cho lá, trước khi lá vàng lìa cành, về với cội nguồn, đất mẹ. Lại một cuộc chia ly đầy tiếc nhớ...
Suốt những năm tháng ở “bang lạnh”, chứng kiến từng năm, thu đến, thu đi “cho lá vàng bay”, như chất chồng thêm nỗi nhớ. Lá vàng rơi đầy lối đi, sân cỏ, hè phố nhưng tuyệt nhiên không có tiếng chổi khuya xào xạc của “người phu quét đường”, và cũng không có người gom lá thành từng đống rồi đốt lên, cho khói la đà bay lượn trong ráng chiều hay sương sớm như ở xứ mình. Cách thu gom lá thường thấy là dùng máy thổi, thổi lá lại thành từng đống, hốt cho vào bao ni lông, để xe rác đến lấy đi xử lý hoặc tái chế thành phân bón nuôi cây.
Rồi vì công việc, và bản thân “sợ” cái giá lạnh của mùa đông, băng tuyết dưới âm độ, nên gia đình move sang Texas, một bang nóng miền “Cowboy Viễn Tây Hoa Kỳ” khi hậu nhiệt đới, “Nắng nóng tình nồng”, cũng đã qua 6 lần “mùa thu lá đổ”, song cái màu vàng của mùa thu Texas không mê hoặc bằng “cái màu vàng mùa thu” của những tiểu bang lạnh. Cũng giống như ở quê nhà, mùa thu phương Nam, không đẹp và hấp dẫn bằng mùa thu phương Bắc. Lá cũng vàng, nhưng là cái màu vàng của “cằn cỗi” kém mê hoặc, đắm đuối lòng người! Có lẽ vì vậy mà mùa thu cũng bớt đi cái vẻ buồn bâng quơ, vơ vẩn của những người đa tình, đa cảm...
Mùa thu, lá vàng rơi rụng, phải chăng cũng là một quy luật bất biến của vũ trụ, trời đất? Cũng giống như đời người, thanh xuân, tươi trẻ, rồi cũng già nua, bệnh tử. Nhưng để lại gì cho đời, để nhớ, để thương mới là điều đáng suy nghĩ...
Chính Vũ
TG Chính Vũ (thứ hai từ trái) nhận giải Đặc Biệt VVNM 2025.
Tác giả lần đầu dự Viết Về Nước Mỹ từ tháng 9, 2018. Ông tên thật Trần Vĩnh, thầy giáo hưu trí, định cư tại Hoa Kỳ từ năm 2015, hiện là cư dân Springfield, Massachuset. Tác giả Chính Vũ vừa đoạt giải Đặc Biệt VVNM 2025. Bài viết ngắn sau đây như một lời chào đón đất trời trong những ngày chớm vào thu.
